فارسی · پایه‌ی چهارم

کلمه‌های مرکّب

می‌بینیم چگونه از کنار هم آمدن دو کلمه، کلمه‌ای تازه با معنای تازه ساخته می‌شود و آن را درست می‌نویسیم.

  • ۱۰ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

بعضی کلمه‌ها فقط یک بخش معنادار دارند؛ مثل «گل»، «کتاب» و «آب». به این‌ها «کلمه‌ی ساده» می‌گوییم. وقتی دو کلمه کنار هم بیایند و کلمه‌ای تازه با معنای تازه بسازند، «کلمه‌ی مرکّب» ساخته می‌شود.

مثال

«گل» و «فروش»: «گل‌فروش»، کسی که گل می‌فروشد.

«دانش» و «آموز»: «دانش‌آموز»، کسی که دانش می‌آموزد.

«کتاب» و «خانه»: «کتابخانه»، جایی برای نگه داشتن و خواندن کتاب.

«گل» و «آب»: «گلاب»، آبی معطّر که از گل محمدی به دست می‌آید.

  • «مادربزرگ»: از «مادر» و «بزرگ»
  • «روزنامه»: از «روز» و «نامه»
  • «میوه‌فروش»: از «میوه» و «فروش»
  • «ناهارخوری»: جایی برای ناهار خوردن

کلمه‌ی مرکّب یک کلمه است؛ پس بخش‌های آن را با فاصله‌ی کامل از هم جدا نمی‌نویسیم. بخش‌ها یا بدون فاصله کنار هم می‌آیند، مثل «مادربزرگ» و «روزنامه»، یا با نیم‌فاصله، مثل «گل‌فروش».

نکته: دو قاعده‌ی مهم: اگر بخش دوم با «آ» شروع شود، با نیم‌فاصله می‌نویسیم و کلاه «آ» را نگه می‌داریم: «دانش‌آموز»؛ فقط چند کلمه‌ی جاافتاده مثل «گلاب» سرهم نوشته می‌شوند. اگر بخش اول به «ـه» ختم شود که صدای «ـِ» می‌دهد، باز هم با نیم‌فاصله می‌نویسیم: «میوه‌فروش»، «نامه‌رسان».

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

موضوع‌های دیگر فارسی پایه‌ی چهارم

همین درس در: فارسی پایه‌ی سوم فارسی پایه‌ی پنجم

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.