مطالعات اجتماعی · پایه‌ی چهارم

کوه‌ها، دشت‌ها و آب‌وهوای ایران

با کوه‌ها و دشت‌های ایران، نواحی آب‌وهوایی، گیاهان و جانوران کشورمان آشنا می‌شویم و یاد می‌گیریم از محیط زیست مراقبت کنیم.

  • ۱۴ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

ایران کشوری کوهستانی است. رشته‌کوه البرز در شمال ایران و جنوب دریای خزر کشیده شده و بلندترین قله‌ی ایران، دماوند، در آن قرار دارد. رشته‌کوه زاگرس در غرب و جنوب‌غربی ایران است. دشت‌ها زمین‌های هموار و پهناورند و چون کشاورزی و ساختن خانه در آن‌ها آسان‌تر است، بسیاری از شهرها و روستاها در دشت‌ها ساخته شده‌اند.

وضع هوا یعنی حال هوا در یک روز یا چند روز؛ مثلاً امروز هوا ابری و بارانی است. آب‌وهوا یعنی وضع هوای یک مکان در سال‌های طولانی؛ مثلاً می‌گوییم آب‌وهوای یزد گرم و خشک است.

  • ناحیه‌ی معتدل و مرطوب خزری: کرانه‌ی دریای خزر با باران فراوان و جنگل‌های سرسبز.
  • ناحیه‌ی کوهستانی: زمستان‌های سرد و برفی و تابستان‌های معتدل.
  • ناحیه‌ی گرم و خشک داخلی: مرکز ایران و کویرها با باران کم و تابستان‌های داغ.
  • ناحیه‌ی گرم و شرجی جنوب: کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان با تابستان‌های بسیار گرم و مرطوب.

گیاهان و جانوران هر ناحیه با آب‌وهوای آن سازگارند. در شمال جنگل‌های انبوه، در زاگرس جنگل‌های بلوط و در کرانه‌های جنوب درختان حرا دیده می‌شوند. یوزپلنگ ایرانی که در خطر نابودی است، در دشت‌ها و بیابان‌های مرکز و شرق ایران زندگی می‌کند.

مثال

ممکن است در یک روز زمستانی:

در رشت باران ببارد،

در کوهستان‌های اطراف تبریز برف بیاید،

و در بندرعباس هوا ملایم و آفتابی باشد.

این تفاوت‌ها نشان می‌دهد ایران آب‌وهوای گوناگونی دارد.

نکته: از محیط زیست مراقبت کنیم: در طبیعت زباله رها نکنیم، درخت بکاریم، آب را هدر ندهیم و به جانوران آسیب نزنیم.

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

موضوع‌های دیگر مطالعات اجتماعی پایه‌ی چهارم

همین درس در: مطالعات اجتماعی پایه‌ی سوم مطالعات اجتماعی پایه‌ی پنجم

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.