درس‌نامه
مورخ درباره‌ی زندگی مردم در گذشته تحقیق می‌کند. باستان‌شناس با کاوش در زمین، ابزار، ظرف‌ها و ساختمان‌های قدیمی را پیدا و بررسی می‌کند. با این مدارک می‌فهمیم مردم گذشته چگونه زندگی می‌کردند.
بیش از چهار هزار سال پیش، تمدن ایلام در جنوب‌غربی ایران، در خوزستان امروزی، شکل گرفت. پایتخت ایلامی‌ها شهر شوش بود و معبد چغازنبیل از آن دوران به جا مانده است.
نام ایران یعنی «سرزمین آریایی‌ها». آریایی‌ها سه گروه بودند: مادها، پارس‌ها و پارت‌ها. مادها در غرب ایران ساکن شدند و پایتختشان هگمتانه بود؛ همان همدان امروزی که در دامنه‌ی کوه الوند قرار دارد. امروز در همدان، تپه‌ی باستانی هگمتانه را می‌توان دید.
پارس‌ها در جنوب ایران، در استان فارس امروزی، ساکن بودند. کوروش حکومت هخامنشیان را پایه گذاشت و آرامگاهش در پاسارگاد است. داریوش بزرگ ساختن کاخ‌های تخت جمشید را در نزدیکی شیراز آغاز کرد. در سنگ‌نگاره‌های تخت جمشید، نمایندگان سرزمین‌های گوناگون را می‌بینیم که برای پادشاه هدیه آورده‌اند.
- کرمانشاه در غرب ایران و در میان کوه‌های زاگرس قرار دارد.
- سنگ‌نگاره و سنگ‌نوشته‌ی بیستون از زمان داریوش هخامنشی است.
- طاق‌بستان سنگ‌نگاره‌هایی از دوره‌ی ساسانیان دارد.
- در کرمانشاه آثاری از دوره‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی به جا مانده است.
نکته: آثار باستانی میراث همه‌ی ماست. هنگام بازدید روی دیوارها و سنگ‌ها یادگاری ننویسید و به آن‌ها آسیب نزنید.