علوم · پایه‌ی پنجم

نیرو و حرکت

می‌فهمیم نیرو چیست، چه اثرهایی دارد و نیروی گرانش و اصطکاک چگونه در زندگی ما کار می‌کنند.

  • ۱۰ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

هر هل دادن یا کشیدن را نیرو می‌گوییم. وقتی در را باز می‌کنی، کیفت را بلند می‌کنی یا به توپ ضربه می‌زنی، نیرو وارد می‌کنی.

  • نیرو می‌تواند جسم ساکن را به حرکت درآورد.
  • نیرو می‌تواند جسم در حال حرکت را تندتر یا کندتر کند یا آن را متوقف کند.
  • نیرو می‌تواند جهت حرکت را تغییر دهد.
  • نیرو می‌تواند شکل جسم را تغییر دهد؛ مثل فشار دادن خمیر.

نیروی گرانش، یعنی نیروی جاذبه‌ی زمین، همه‌ی اجسام را به طرف زمین می‌کشد. وزن ما همان نیرویی است که زمین به ما وارد می‌کند. نیرو را با نیروسنج اندازه می‌گیرند و یکای آن «نیوتون» است.

اصطکاک نیرویی است که وقتی دو سطح روی هم می‌لغزند یا می‌خواهند بلغزند، در برابر حرکت مقاومت می‌کند. سطح‌های زبر معمولاً اصطکاک بیشتری از سطح‌های صاف دارند.

مثال

در زمستان که کوچه‌ها یخ می‌زنند، راه رفتن سخت می‌شود، چون اصطکاک بین کفش و یخ کم است. برای همین روی یخ ماسه می‌ریزند تا اصطکاک بیشتر شود و کسی لیز نخورد.

نکته: اصطکاک همیشه بد نیست! بدون اصطکاک نمی‌توانستیم راه برویم، با مداد بنویسیم یا دوچرخه را با ترمز نگه داریم.

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.