درسنامه
برای روشن شدن یک لامپ کوچک به مدار الکتریکی نیاز داریم. مدار ساده از یک باتری (منبع انرژی الکتریکی)، چند سیم رابط، یک لامپ و یک کلید درست میشود.
جریان الکتریکی فقط در مسیر بسته برقرار میشود. اگر مدار جایی باز باشد، مثلاً کلید قطع باشد یا سیمی جدا شده باشد، جریان برقرار نمیشود و لامپ خاموش میماند.
- رسانای الکتریکی جریان را از خود عبور میدهد؛ مثل مس، آلومینیوم، آهن و مغز مداد (گرافیت).
- نارسانا یا عایق جریان را عبور نمیدهد؛ مثل پلاستیک، لاستیک، شیشه و چوب خشک.
سیمهای برق خانه دو بخش دارند: داخل آنها مس است که رساناست و جریان را عبور میدهد، و روی آنها روکش پلاستیکی است که نارساناست و از برقگرفتگی جلوگیری میکند.
اگر دو لامپ را پشت سر هم (متوالی) ببندیم و یکی بسوزد، دیگری هم خاموش میشود. اما در مدار موازی اگر یک لامپ بسوزد، بقیه روشن میمانند. سیمکشی خانهها موازی است.
نکته: برق شهر بسیار خطرناک است. هرگز با دست خیس به وسایل برقی دست نزن، چیزی داخل پریز فرو نکن و نزدیک سیمهای برق بادبادک هوا نکن. آزمایشها را فقط با باتریهای کوچک انجام بده.