علوم · پایه‌ی پنجم

تنفس و گردش خون

مسیر هوا تا شش‌ها و کار قلب و رگ‌ها را یاد می‌گیریم و می‌فهمیم اکسیژن چگونه به همه‌ی بدن می‌رسد.

  • ۱۲ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

بدن ما برای زنده ماندن به اکسیژن نیاز دارد. با دَم، هوای تازه را وارد شش‌ها می‌کنیم و با بازدم، کربن‌دی‌اکسید را بیرون می‌دهیم.

  • بینی: هوا را گرم، مرطوب و تمیز می‌کند.
  • نای: لوله‌ای که هوا را به قفسه‌ی سینه می‌برد.
  • نایژه‌ها: شاخه‌هایی که هوا را به دو شش می‌رسانند.
  • کیسه‌های هوایی: در شش‌ها هستند؛ این‌جا اکسیژن وارد خون می‌شود و کربن‌دی‌اکسید از خون خارج می‌شود.

قلب ماهیچه‌ای تقریباً به اندازه‌ی مشت است که بی‌وقفه خون را به همه‌ی بدن تلمبه می‌زند. خون اکسیژن و مواد غذایی را به همه‌ی سلول‌ها می‌رساند و کربن‌دی‌اکسید و مواد زائد را از آن‌ها می‌گیرد.

  • سرخرگ‌ها خون را از قلب به بخش‌های بدن می‌برند.
  • سیاهرگ‌ها خون را از بخش‌های بدن به قلب برمی‌گردانند.
  • مویرگ‌ها رگ‌های بسیار باریکی هستند که سرخرگ‌ها را به سیاهرگ‌ها وصل می‌کنند و تبادل مواد با سلول‌ها در آن‌ها انجام می‌شود.
مثال

انگشتانت را آرام روی مچ دستت بگذار. ضربه‌هایی که حس می‌کنی، «نبض» است. بعد از دویدن نبضت تندتر می‌شود، چون ماهیچه‌ها اکسیژن بیشتری لازم دارند و قلب باید تندتر کار کند.

نکته: ورزش منظم قلب و شش‌ها را قوی می‌کند. دود سیگار و قلیان به شش‌ها آسیب جدی می‌زند؛ حتی تنفس دود دیگران هم مضر است، پس از جاهای پر دود دوری کن.

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.