علوم · پایه‌ی سوم

صدا

می‌فهمیم صدا چگونه درست می‌شود، چطور به گوش ما می‌رسد و صداهای بلند، آهسته، زیر و بم چه فرقی دارند.

  • ۱۰ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

هر صدایی از لرزیدن چیزی به وجود می‌آید. وقتی به دف ضربه می‌زنیم، پوسته‌ی آن می‌لرزد و صدا تولید می‌شود. وقتی حرف می‌زنیم، تارهای صوتی در گلوی ما می‌لرزند.

صدا برای رسیدن به گوش ما به ماده نیاز دارد. صدا از هوا، آب و جامدهایی مثل چوب و دیوار عبور می‌کند، اما در فضای خالی (خلأ) منتقل نمی‌شود.

  • بلند و آهسته: هرچه محکم‌تر به دف ضربه بزنیم، صدایش بلندتر می‌شود.
  • زیر و بم: صدای جیک‌جیک گنجشک زیر است و صدای ماغ کشیدن گاو بم است.
  • پژواک: وقتی صدا به دیوار یا کوه بخورد و برگردد، آن را دوباره می‌شنویم.
مثال

گوشت را روی میز بگذار و از دوستت بخواه آهسته با انگشت به آن سر میز ضربه بزند. صدا را واضح‌تر از وقتی که سرت را از روی میز برداشته‌ای می‌شنوی؛ چون صدا از چوب بهتر از هوا عبور می‌کند.

با دو لیوان کاغذی و یک نخ بلند می‌توانی تلفن نخی بسازی. وقتی نخ کشیده باشد و دوستت در یک لیوان حرف بزند، لرزش صدا از راه نخ به لیوان تو می‌رسد و صدایش را می‌شنوی. اگر نخ شل باشد، صدا به‌خوبی منتقل نمی‌شود.

نکته: صداهای خیلی بلند به گوش آسیب می‌زنند. صدای هدفون را زیاد نکن و در جاهای خیلی پرسروصدا مدت زیادی نمان.

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.