درس‌نامه
گاهی چیزها به‌طور کامل پخش نمی‌شوند و چند تا اضافه می‌ماند. به آنچه می‌ماند «باقی‌مانده» می‌گوییم. مثلاً اگر ۱۷ مداد را بین ۵ نفر پخش کنیم، به هر نفر ۳ مداد می‌رسد و ۲ مداد باقی می‌ماند.
برای پیدا کردن خارج قسمت، بزرگ‌ترین مضرب مقسوم‌علیه را پیدا می‌کنیم که از مقسوم بیشتر نباشد. بعد: باقی‌مانده = مقسوم − (خارج قسمت × مقسوم‌علیه).
۴۷ ÷ ۶ = ؟
مضرب‌های ۶: ۶، ۱۲، ۱۸، ۲۴، ۳۰، ۳۶، ۴۲، ۴۸
۴۸ از ۴۷ بیشتر است، پس ۴۲ را برمی‌داریم: ۶ × ۷ = ۴۲
باقی‌مانده: ۴۷ − ۴۲ = ۵
خارج قسمت ۷ و باقی‌مانده ۵ است.
امتحان: (۷ × ۶) + ۵ = ۴۲ + ۵ = ۴۷
۱۵۸ ÷ ۴ = ؟
۱ از ۴ کوچک‌تر است، پس با ۱۵ شروع می‌کنیم: ۴ × ۳ = ۱۲ و ۱۵ − ۱۲ = ۳
۸ را پایین می‌آوریم: ۳۸
۴ × ۹ = ۳۶ و ۳۸ − ۳۶ = ۲
خارج قسمت ۳۹ و باقی‌مانده ۲ است.
امتحان: (۳۹ × ۴) + ۲ = ۱۵۶ + ۲ = ۱۵۸
نکته: باقی‌مانده همیشه باید از مقسوم‌علیه کوچک‌تر باشد. اگر باقی‌مانده‌ات بزرگ‌تر یا مساوی مقسوم‌علیه شد، یعنی خارج قسمت را کم گرفته‌ای و باید آن را بیشتر کنی.