فارسی · پایه‌ی ششم

جمع‌های مکسّر

با جمع‌های مکسّر یا جمع‌های عربی، مثل «کُتُب» و «علوم»، آشنا می‌شویم و مفرد و جمع آن‌ها را می‌شناسیم.

  • ۱۰ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

در فارسی کلمه‌های زیادی از زبان عربی آمده‌اند. بعضی از این کلمه‌ها، علاوه بر جمع فارسی با «ها» یا «ان»، جمع عربی هم دارند. در این جمع، شکل خود کلمه تغییر می‌کند و انگار «شکسته» می‌شود؛ برای همین به آن «جمع مکسّر»، یعنی جمع شکسته، می‌گوییم.

مثال

«کتاب»: «کُتُب»، یعنی کتاب‌ها

«مدرسه»: «مدارس»، یعنی مدرسه‌ها

«شاعر»: «شُعَرا»، یعنی شاعران

  • «علم»: «علوم»، «درس»: «دروس»، «حرف»: «حروف»
  • «خبر»: «اخبار»، «اثر»: «آثار»، «فکر»: «افکار»
  • «عالِم»: «عُلَما»، «فقیر»: «فُقَرا»
  • «مسجد»: «مساجد»، «منزل»: «منازل»
  • «وقت»: «اوقات»، «طفل»: «اطفال»، «شخص»: «اشخاص»

نکته: جمع مکسّر بیشتر برای کلمه‌های عربی است. کلمه‌های فارسی مثل «درخت»، «دوست» و «کوه» را با «ها» یا «ان» جمع می‌بندیم: «درختان»، «دوستان»، «کوه‌ها».

نکته: جمع مکسّر خودش جمع است؛ پس آن را دوباره جمع نمی‌بندیم. «کتب‌ها» و «علوم‌ها» نادرست است.

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

موضوع‌های دیگر فارسی پایه‌ی ششم

همین درس در: فارسی پایه‌ی پنجم

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.