نهاد و گزاره

درس‌نامه

هر جمله دو بخش اصلی دارد: «نهاد» و «گزاره». نهاد کسی یا چیزی است که درباره‌ی آن خبر می‌دهیم. گزاره خبری است که درباره‌ی نهاد می‌دهیم.

• فعل همیشه در گزاره است.
• نهاد معمولاً در آغاز جمله می‌آید.
• نهاد ممکن است یک کلمه باشد، مثل «مریم»، یا چند کلمه، مثل «دوست خوب من».
• برای پیدا کردن نهاد بپرس: چه کسی؟ یا چه چیزی؟ مثلاً: چه کسی به مسافرت رفت؟ دوست خوب من.

هر چه در جمله غیر از نهاد باشد، جزو گزاره است؛ یعنی گزاره همه‌ی جمله است به جز نهاد.

نکته: نهاد و فعل با هم هماهنگ‌اند: «بچه‌ها آمدند»، «من آمدم». (اگر نهاد جمعِ چیزهای بی‌جان باشد، فعل گاهی مفرد می‌آید: «دست‌های مادر نرم است».) گاهی نهاد را نمی‌آوریم، چون از شناسه‌ی فعل پیداست: در جمله‌ی «دیروز به پارک رفتیم.» نهاد «ما» است.