کار و فناوری · پایه‌ی ششم

موتور و آهنربای الکتریکی

یاد می‌گیریم موتور الکتریکی، آهنربای الکتریکی و توربین بادی چگونه کار می‌کنند و ایمنی کار با ابزار را رعایت کنیم.

  • ۱۳ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

در پروژه‌های فناورانه با چیزهای ساده‌ای مثل باتری، سیم، آهنربا و میخ، وسیله‌هایی می‌سازیم که کار می‌کنند. این کار به ما نشان می‌دهد دستگاه‌های بزرگ اطرافمان از همین اصل‌های ساده ساخته شده‌اند.

  • موتور الکتریکی: انرژی الکتریکی را به حرکت چرخشی تبدیل می‌کند؛ در پنکه، اسباب‌بازی‌ها و ماشین لباس‌شویی هست.
  • پنکه‌ی دستی: باتری، کلید، موتور کوچک و پره‌ها را به هم وصل می‌کنیم تا باد بزند.
  • آهنربای الکتریکی: سیمی که دور میخ آهنی پیچیده شده، وقتی جریان برق از آن بگذرد آهنربا می‌شود و با قطع جریان، خاصیتش از بین می‌رود.
  • توربین بادی: باد پره‌ها را می‌چرخاند و مولد، این حرکت را به برق تبدیل می‌کند.
مثال

سارا سیم روکش‌دار را ۲۰ دور دور یک میخ آهنی پیچید و دو سر آن را به باتری وصل کرد.

میخ چند گیره‌ی کاغذ را بلند کرد.

وقتی سیم را ۴۰ دور پیچید، میخ گیره‌های بیشتری را جذب کرد.

با جدا کردن باتری، گیره‌ها افتادند.

جرثقیل‌های الکترومغناطیسی در کارخانه‌ها و انبارهای آهن‌قراضه از همین ایده استفاده می‌کنند: با وصل کردن برق، تکه‌های آهن را بلند می‌کنند و با قطع آن، بار را رها می‌کنند.

نکته: در پروژه‌ها فقط از باتری استفاده کنید و هرگز سیم را به پریز برق خانه وصل نکنید. دو سر باتری را مستقیم با سیم به هم وصل نکنید چون داغ می‌شود. آهنربای الکتریکی را هم فقط برای مدت کوتاهی به باتری وصل نگه دارید، چون سیم و باتری گرم می‌شوند. با ابزارهای تیز مانند سیم‌چین و کاتر زیر نظر بزرگ‌ترها کار کنید.

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

موضوع‌های دیگر کار و فناوری پایه‌ی ششم

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.