مطالعات اجتماعی · پایه‌ی پنجم

منابع آب ایران

یاد می‌گیریم آب ایران از کجا تأمین می‌شود، قنات چیست و چگونه می‌توانیم آب را درست مصرف کنیم.

  • ۱۱ دقیقه
  • درس‌نامه + تمرین

مهمان هستی. پیشرفتت روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌نامه

سرچشمه‌ی همه‌ی آب‌های شیرین ایران، بارش باران و برف است. ایران سرزمینی کم‌باران است؛ میانگین بارش سالانه‌ی آن حدود ۲۵۰ میلی‌متر است که کمتر از یک‌سوم میانگین بارش جهان است. برای همین آب در کشور ما بسیار باارزش است.

  • آب‌های سطحی: رودها، دریاچه‌ها و آبی که پشت سدها جمع می‌شود.
  • آب‌های زیرزمینی: آبی که در زمین فرو می‌رود و از راه چاه، چشمه و قنات به دست ما می‌رسد.
  • رود کارون پرآب‌ترین رود ایران است و در استان خوزستان جریان دارد. کارون طولانی‌ترین رودی هم هست که همه‌ی مسیرش در خاک ایران است.

قنات یکی از اختراع‌های قدیمی و هوشمندانه‌ی ایرانیان است. در قنات، چند چاه پشت سر هم کنده می‌شود و آن‌ها را با یک کانال زیرزمینی به هم وصل می‌کنند تا آب زیرزمینی بدون نیاز به موتور و برق، با شیب زمین به سطح برسد. قنات‌های ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند و قنات قصبه‌ی گناباد در خراسان رضوی یکی از قدیمی‌ترین آن‌هاست.

بیشترِ آب کشور در کشاورزی مصرف می‌شود. سدها آب رودها را ذخیره می‌کنند تا در فصل کم‌آبی برای کشاورزی، آشامیدن و تولید برق از آن استفاده شود.

صرفه‌جویی در آب

سارا هنگام مسواک زدن شیر آب را می‌بندد.

مادرش ظرف‌ها را در لگن می‌شوید، نه زیر شیر باز.

پدربزرگش باغ را با آبیاری قطره‌ای آب می‌دهد.

هر سه نفر به صرفه‌جویی در آب کمک می‌کنند.

نکته: آبیاری قطره‌ای آب را قطره‌قطره و درست پای ریشه‌ی گیاه می‌رساند؛ برای همین آب کمتری هدر می‌رود.

تمرین

تمرین این موضوع چند پرسش کوتاه است. بعد از هر پاسخ، درست یا نادرست بودنش و توضیح کوتاهش را می‌بینی.

موضوع‌های دیگر مطالعات اجتماعی پایه‌ی پنجم

همین درس در: مطالعات اجتماعی پایه‌ی چهارم مطالعات اجتماعی پایه‌ی ششم

ورود با کارت بازی

کد دانش‌آموزی و رمز ۶ رقمی را از روی کارت بازی‌ات بنویس. همان کارتی است که با آن در صفحه‌ی بازی‌ها وارد می‌شوی.

کارت بازی نداری؟ از معلم کلاست بخواه، یا ولی‌ات از پنل والدین، بخش «بازی، پایتون و کمک درسی فرزندم» برایت بسازد. رمز کارت را به کسی نگو.