درسنامه
نسبت، مقایسهی دو مقدار با تقسیم است. اگر در کلاسی ۱۲ دانشآموز عینکی و ۱۸ دانشآموز بدون عینک باشند، نسبت عینکیها به بدونعینکها «۱۲ به ۱۸» است. آن را میتوانیم به شکل ۱۲۱۸ بنویسیم و ساده کنیم: ۲۳ .
تناسب یعنی تساوی دو نسبت؛ مثل ۲۳ = ۴۶ . در هر تناسب، حاصلضرب طرفین با حاصلضرب وسطین برابر است: ۲ × ۶ = ۳ × ۴ = ۱۲ .
در تناسب «۳ به ۵ مانند ؟ به ۲۰»، عدد مجهول را پیدا کن.
راه اول: ۵ در ۴ ضرب شده تا ۲۰ شود (۲۰ ÷ ۵ = ۴) ؛ پس ۳ را هم در ۴ ضرب میکنیم: ۳ × ۴ = ۱۲
راه دوم (طرفین و وسطین): ؟ × ۵ = ۳ × ۲۰ = ۶۰، پس ؟ = ۶۰ ÷ ۵ = ۱۲
جواب: ۱۲
۴ کیلو سیب ۱۲۰ هزار تومان است. ۷ کیلو از همین سیب چند میشود؟
قیمت ۱ کیلو: ۱۲۰ ÷ ۴ = ۳۰ هزار تومان
قیمت ۷ کیلو: ۳۰ × ۷ = ۲۱۰ هزار تومان
نکته: در تناسب، ترتیب را رعایت کن: اگر در نسبت اول «کیلو به قیمت» نوشتی، در نسبت دوم هم باید «کیلو به قیمت» بنویسی. پیش از حل هم فکر کن: آیا با بیشتر شدن یکی، دیگری هم به همان نسبت بیشتر میشود؟