درسنامه
وقتی جریان الکتریکی از یک سیم عبور میکند، اطراف سیم خاصیت آهنربایی پیدا میشود. اگر سیم روکشدار را چند دور دور یک میخ آهنی بپیچیم و دو سرش را به باتری وصل کنیم، میخ آهنربا میشود. به این وسیله آهنربای الکتریکی میگوییم.
نیروی آهنربای الکتریکی را میتوان با این راهها بیشتر کرد:
- تعداد دورهای سیم را بیشتر کنیم.
- جریان الکتریکی را بیشتر کنیم؛ مثلاً از باتری قویتر استفاده کنیم.
- سیم را دور هستهی آهنی بپیچیم؛ بدون هستهی آهنی، آهنربا ضعیفتر است.
مزیت بزرگ آهنربای الکتریکی این است که با قطع جریان، خاصیت آهنربایی آن تقریباً از بین میرود. همچنین اگر جهت جریان را عوض کنیم، یعنی جای سیمها را روی قطبهای باتری جابهجا کنیم، قطبهای آهنربای الکتریکی هم جابهجا میشوند.
در کارخانههای بازیافت، جرثقیلهایی با آهنربای الکتریکی بزرگ، آهنپارهها را بلند میکنند و با قطع جریان، آنها را جای دیگری رها میکنند. زنگ اخبار، بلندگو و موتور الکتریکی هم آهنربای الکتریکی دارند.
نکته: در آزمایش فقط از باتری قلمی استفاده کن، هرگز از برق شهر. اگر مدار مدت زیادی وصل بماند، سیم داغ میشود و باتری زود خالی میشود؛ پس بعد از آزمایش مدار را قطع کن.