درسنامه
همهی جانداران از واحدهای بسیار کوچکی به نام سلول ساخته شدهاند. سلول کوچکترین واحد زنده است. بعضی جانداران مثل باکتریها فقط یک سلول دارند (تکسلولی) و بعضی مثل انسان و درخت از تعداد بسیار زیادی سلول ساخته شدهاند (پرسلولی).
بیشتر سلولها آنقدر کوچکاند که برای دیدنشان به میکروسکوپ نیاز داریم. در میکروسکوپ نوری، نور از نمونهی نازک عبور میکند و دو عدسی، یعنی عدسی چشمی و عدسی شیئی، تصویر را بزرگ میکنند.
بزرگنمایی کل = بزرگنمایی عدسی چشمی × بزرگنمایی عدسی شیئی
اگر عدسی چشمی ده برابر و عدسی شیئی چهل برابر بزرگ کند، میکروسکوپ نمونه را چهارصد برابر بزرگتر نشان میدهد.
- غشا: پوشش نازکی دور سلول که ورود و خروج مواد را کنترل میکند.
- سیتوپلاسم: مایع ژلهمانند درون سلول.
- هسته: مرکز فرمان سلول.
- در سلول گیاهی، اما نه در سلول جانوری: دیوارهی سلولی که به سلول استحکام میدهد و کلروپلاست (سبزدیسه) که محل غذاسازی است.
سلولهای همشکل که کار مشابهی انجام میدهند، بافت را میسازند. چند بافت با هم یک اندام مثل قلب را میسازند و چند اندام با هم یک دستگاه مثل دستگاه گردش خون را.
نکته: با میکروسکوپ همیشه اول با کمترین بزرگنمایی شروع کن. هرگز نور مستقیم خورشید را با آینهی میکروسکوپ به چشمت نفرست.